Schoolbestuurder in coronatijd

Met de stijgende coronacijfers neemt ook op basisscholen de bezorgdheid weer toe. Grootste knelpunt voor Harrie Steenstra van scholenkoepel Noventa is de uitval van leerkrachten. ,,Ik lig er ’s nachts wakker van.’’

Geen schoolkamp, geen kerstmarkt en geen Noventa-dag. Het is een ander jaar dan anders, maar Harrie Steenstra is blij dat de klassen weer vol zitten. Met ontsmettingspompjes, maar zonder anderhalve meter. ,,Samen in een groep, dat is toch een wezenlijk deel van het onderwijs.’’

De directeur-bestuurder van Noventa, met 11 basisscholen in de gemeente Achtkarspelen, kijkt terug op een roerig halfjaar. In maart gingen de scholen dicht en was het thuisonderwijs het toverwoord. ,,Dat heeft heel veel van de ouders en kinderen gevraagd.”

Thuisonderwijs

Kunnen de scholieren nog wel een beetje mee komen na al dat thuisonderwijs? ,,Dat gaan we nog in kaart brengen door de uitslagen van toetsen met andere jaren te vergelijken. Maar zeker niet alle kinderen hebben achterstanden. Er zijn zelfs kinderen die ervan hebben genoten. Kinderen die sneller hebben gewerkt dan ze bij ons op school deden.’’ Hij noemt een meisje, dat om 7 uur al in de digitale boeken zat en er om half 5 pas mee ophield. ,,Die heeft gewoon een enorme slag gemaakt.’’ Hij lacht. ,,Plichtsbesef bij meisjes is vaak heel groot.’’

Maar er is ook een andere kant van de medaille. ,,Kinderen die kwetsbaar zijn, die meer moeite hebben met leren, zijn vooral de dupe van de schoolsluiting.’’ Of hij nu meer zittenblijvers kan verwachten? Dat blijkt een verkeerde vraag. ,,Dat is iets van vroeger. Zittenblijven komt nog maar minimaal voor. We werken op maat. Sommige kinderen zijn in groep 5 bezig met lesstof uit groep 4, en andersom.’’

Voor de scholenkoepel was de grootste uitdaging misschien wel het digitaal onderwijs. Les werd wel gegeven, maar dan via internet. ,,Alles moest zo snel. De ict’ers hebben fantastisch werk geleverd. En de meervaardige leerkrachten hebben de mindervaardige leerkrachten geholpen.’’

Wat dat betreft heeft de coronacrisis een slinger gegeven aan de digitalisering. ,,In mijn tijd hadden we alleen nog schriftjes, later kwamen de werkboeken. En wat we vroeger in de werkboeken deden, doen we nu steeds meer nu op de iPad. Er waren al veel groepen die ze hadden, maar door corona moest iedereen vanaf groep 4 er een.’’

Uitval

Vanaf 11 mei gingen de scholen weer langzaam open, eerst nog met halve klassen. Steenstra: ,,Dat was misschien wel de moeilijkste periode. Dan zit je op twee speelvelden: lesgeven op afstand én op school. Na Pinksteren gingen alle klassen gelukkig weer naar school. Toen kwam het normaal weer een klein beetje terug.’’

Grootste knelpunt is nu de uitval van leerkrachten. Wie ziek is of een kuchje heeft, moet thuisblijven en zich laten testen. De uitslag, die laat soms even op zich wachten. ,,De uitval is schrikbarend groot.’’ Intussen hebben ongeveer 25 van de 160 leerkrachten zich laten testen. Eén positief, de rest niet. ,,Die ben je allemaal een periode kwijt. En dat in een tijd dat het vinden van leerkrachten al heel moeilijk is.’’

Toch is het gelukt om de zogeheten invalpoule uit te breiden met drie leerkrachten. Kosten: een dikke ton. ,,Onze poule met invallers heeft de uitval tot nu toe behoorlijk kunnen opvangen.’’ Maar Steenstra is bang dat dat, als het virus echt oplaait, niet meer gaat. ,,Dat is misschien wel mijn grootste angst. Daar lig ik ’s nachts wakker van.’’

Steenstra: ,,Ondanks de invalpoule hebben we toch al enkele groepen enkele dagen naar huis moeten sturen. Een aantal leerkrachten is vier tot vijf dagen thuis geweest terwijl ze alleen maar een kleine verkoudheid hadden.’’ Een gevolg van de stokkende testcapaciteit. ,,Inmiddels krijgen we voorrang. Ik hoop dat dat het aantal wachtdagen, en dus de uitval, vermindert. Maar ik moet nog zien hoe dat uitwerkt.’’

En wat als het niet werkt? ,,Mocht het niet lukken, dan hebben we een noodplan. We zijn al in gesprek met een commercieel testbureau.’’ Hét bewijs dat het testbeleid faalt? Steenstra twijfelt. ,,Kijk, ik kan er wel wat lelijks over zeggen. Maar zou Harrie Steenstra het beter doen dan Hugo de Jonge? Misschien is het mijn gereformeerde opvoeding, maar die overtuiging heb ik niet. Het is gewoon een hele lastige situatie.’’

250.000 euro

Al met al lopen de maatregelen behoorlijk in de kosten. ,,Ik hou rekening met 250.000 euro op een jaaromzet van ongeveer 9 miljoen. Nu meer kinderen bijvoorbeeld iPads hebben, verbruiken ze ook meer internet, waardoor er weer meer hotspots nodig zijn. En we moeten vergaderruimtes huren om de anderhalve meter te garanderen.’’

En de ontsmettingspompjes? Steenstra rekent het snel uit. ,,Ik denk dat we per maand alleen al 2000 euro kwijt zijn aan pompjes en middelen.’’ De scholenkoepel staat financieel gezien zeker niet op omvallen, maar ,,dit moet geen jaar na jaar na jaar duren.’’ Enige hoop is dus het vaccin. ,,Ik ga ervan uit dat we dit schooljaar nog volop met corona te maken hebben.’’

Ondertussen zijn de ouders vooral bezorgd. ,,Maar er is ook acceptatie. Het is zoals het is. De ene ouder wil meer maatregelen en de ander minder. Maar Noventa heeft één lijn, en dat is die van het RIVM.’’ Dat was op 16 maart trouwens wel anders. Toen besloot Stienstra, samen met andere Friese scholen, om de deuren te sluiten. Het leverde hem interviews op met landelijke media, want ze waren er vroeg bij. ,,Wij hadden het al besloten voor het kabinet het besloten had. Dat was een beetje raar. Rutte heeft naar ons geluisterd, zeggen we maar.’’

Of hij nog steeds achter het besluit van toen staat? ,,Achteraf denk ik dat het in het primair onderwijs niet eens nodig was geweest. Maar de laatste vrijdag toen in maart hielden al ongeveer 20 procent van de ouders hun kinderen zelf thuis. Er was zoveel onrust.’’