Het Noarderleech – Bijzonder erfgoed in een bijzonder gebied

Indrukwekkende geschiedenis van het Noarderleech beleefbaar door nieuwe fietsroute

Het Noarderleech is een gebied met een verhaal. Een boeiend verhaal wat ons meevoert terug naar de oorlogsjaren ’40-’45. Woensdag 18 maart was de datum waarop de nieuwe fietsroute door het kweldergebied Noarderleech officieel geopend zou worden. Maar zoals het vergaat met vele evenementen, gooide het coronavirus ook hier roet in het eten. Desalniettemin is de fietsroute klaar voor gebruik. Dé manier om genietend van de overweldigende natuur het verhaal te beleven van de voor velen nog onbekende geschiedenis van het Noarderleech.

De fietsroute meet een afstand van 33 km en voert langs alle locaties die het verhaal van Het Noarderleech vertellen. Ondanks dat het gebied eigenlijk geen onderdeel was van de door de Duitsers gebouwde Atlantikwall, werd boven de kwelders een felle luchtoorlog uitgevochten en was het hele waddengebied het toneel van heftige gevechten.

Duitse vliegers lieten oefenbommen vallen op houten nepschepen. Vanuit de bunker werden hun prestaties door de legertop gevolgd. De locatie kreeg de naam SF Marrum, wat stond voor Scheinflughaven, oftewel schijnvliegveld.

Het nabijgelegen Kweldercentrum van It Fryske Gea vertelt het verhaal van de luchtoorlog boven de Waddenzee en de vele graven van neergehaalde piloten in de dorpen in de buurt, die hieraan herinneren.

Een bijzonder verhaal is ook dat van het bemanningslid van een Amerikaanse B17 die in december 1943 boven Ferwert neerstortte. Een Duitse officier die het vliegtuig moest bergen, was ingekwartierd op een boerderij achter de zeedijk. Hier woonde op dat moment ook Jouke Bouwma, met wie de officier enkele dagen een kamer deelde. Omdat Jouke geen goede schoenen had, gaf de officier hem een paar van de gesneuvelde vlieger. De officier wist niet dat Jouke in werkelijkheid Ruben Kahana heette en een Joodse onderduiker was. De schoenen liggen nu in het Fries Verzetsmuseum in Leeuwarden als ‘schoenen van waanzin’.

De fietsroute start en eindigt bij Toeristisch Informatiepunt De Seedykstertoer aan de Zeedijk 8 in Marrum. Een aanrader is een bezoekje aan het minimuseum met gevonden en aangespoelde overblijfselen van de vele vliegtuigen die in oorlogstijd in de Waddenzee en in de Noordzee zijn neergestort.

De fietsroute met uitgebreide informatie is te vinden op

https://www.visitwadden.nl/nl/bezoeken/routes/1758158788/oorlog-boven-het-noarderleech

Meer informatie over de strijd om de Wadden en de overblijfselen van de Atlantikwall zijn te vinden op:

https://www.visitwadden.nl/nl/verhalen/strijd-om-de-wadden